Chatbot transparantie onder artikel 50
Artikel 50 lid 1 geldt sinds 2 augustus 2026 en legt de meldplicht bij de aanbieder van een AI-systeem dat direct met mensen communiceert. Zet u een chatbot, virtuele assistent of AI-agent onder eigen naam of merk in, dan kunt u zelf aanbieder zijn. Embed AI bepaalt per bot uw rol, toetst of de uitzondering standhoudt en levert de meldingsteksten plus het bewijs. Doorlooptijd: 1 week.
Chatbot transparantie
1 week
Van onduidelijke bot naar aantoonbare melding
Inventaris van alle bots, assistenten en AI-agents in klantcontact
Per bot: geldt de meldplicht of houdt de uitzondering stand
Concrete meldingsteksten voor openingsbericht, widget en spraakkanaal
Bewijsdossier met eigenaar, screenshot en datum per kanaal
Moet ik melden dat mijn klantenservicebot AI is?
Ja, tenzij het voor een redelijk geïnformeerd, oplettend en omzichtig persoon duidelijk is dat hij met AI communiceert. Lid 1 legt die plicht bij de aanbieder van het systeem: koopt u een bot in en zet u die onder uw eigen naam of merk in, of past u hem wezenlijk aan, dan kunt u die rol zelf krijgen. Artikel 50 lid 1 geldt sinds 2 augustus 2026 en kent geen overgangstermijn: uw bot moet nu al voldoen. De enige overgangstermijn in artikel 50 zit in lid 2, alleen voor systemen die voor 2 augustus 2026 op de markt waren, en loopt tot 2 december 2026. Voor de meldplicht bij directe AI-interactie bestaat die ruimte niet. Organisaties die dit nog moeten regelen zijn dus te laat, niet vroeg.
Wanneer vervalt de meldplicht omdat het evident is?
De uitzondering is smal. Zij geldt alleen wanneer het uit de omstandigheden zelf duidelijk is dat de gesprekspartner een AI-systeem is. Een naam of een label doet dat werk niet. Wij toetsen elke bot langs vier vragen.
Is het duidelijk voor een redelijk geïnformeerd en oplettend persoon
De maatstaf is niet uw interne kennis maar de waarneming van een gemiddelde gebruiker in dat kanaal. Twijfelgevallen vallen aan de kant van de meldplicht.
Een label als digitale assistent is niet genoeg
Termen als digitale assistent, virtuele medewerker of servicebot halen de drempel niet. Ze suggereren hooguit automatisering, niet dat de gebruiker met een AI-systeem praat.
Een menselijke naam en avatar werken tegen u
Een bot die zich presenteert als Lisa van de klantenservice maakt de AI-aard juist minder duidelijk. Dan is de melding onvermijdelijk en moet zij bij het eerste contact staan.
Elk kanaal apart beoordelen
Webwidget, WhatsApp, e-mail, telefonie en in-app chat verschillen in wat een gebruiker ziet. De melding die op de site zichtbaar is, bestaat in een spraakkanaal vaak niet.
Let op het verschil in tijdlijn: lid 1 geldt sinds 2 augustus 2026 zonder overgangstermijn. De overgang tot 2 december 2026 bestaat alleen voor de machineleesbare markering van lid 2 en alleen voor systemen die voor 2 augustus 2026 op de markt waren. Verordening (EU) 2026/1744 is sinds 27 juli 2026 van kracht en verschoof hoog-risico Bijlage III naar 2 december 2027 en Bijlage I naar 2 augustus 2028, maar raakte artikel 50 niet.
Wat geldt er voor AI-agents die namens u handelen?
Agents die zelfstandig acties uitvoeren, bellen, mailen of onderhandelen vragen meer dan een chatbot. De richtsnoeren van de Commissie zijn hier expliciet.
Kunstmatige aard en opdrachtgever
Punt 31 van de richtsnoeren vraagt dat een AI-agent zowel zijn kunstmatige aard bekendmaakt als namens wie hij optreedt. Alleen melden dat het AI is, is dus onvoldoende voor een agent.
Uw leverancier lost dit niet voor u op
Punt 117 stelt dat een gebruiksverantwoordelijke zich niet kan beroepen op de markering die de aanbieder aanbrengt. De zichtbare melding in uw kanaal is uw eigen verantwoordelijkheid.
Regel het contractueel in de keten
Punt 12 verwacht in distributieketens evenredige maatregelen, waaronder contractuele afspraken. Wij leveren de clausules waarmee u dit bij uw botleverancier of implementatiepartner vastlegt.
Uitbesteden verplaatst de plicht niet
Punt 14 bevestigt dat een rechtspersoon gebruiksverantwoordelijke blijft, ook wanneer freelancers of een extern klantcontactcentrum de inzet uitvoeren.
Welke bots vallen onder deze check?
Deze check is bedoeld voor elke organisatie met AI in klantcontact, ongeacht of u verder hoog-risico AI gebruikt.
U heeft een klantenservicebot
Een webwidget, WhatsApp-bot of in-app chat die vragen beantwoordt, tickets aanmaakt of doorverbindt naar een medewerker.
U zet een virtuele assistent in
Een assistent in uw portaal, app of intranet die klanten of burgers helpt, met of zonder menselijke naam en avatar.
U gebruikt AI-agents
Agents die zelfstandig bellen, mailen, afspraken plannen of transacties voorbereiden namens uw organisatie.
Uw bot draait op software van een leverancier
U koopt de bot in en gaat ervan uit dat de leverancier de transparantie regelt. Lid 1 rust inderdaad op de aanbieder, maar onder uw eigen naam of merk kunt u die rol zelf krijgen en moet de melding in uw kanaal zichtbaar zijn.
U heeft een hybride mens-bot-flow
Een gesprek dat als bot begint en naar een medewerker gaat, of andersom, waarbij onduidelijk is wie wanneer aan het woord is.
Geen hoog-risico AI, wel klantcontact
Artikel 50 staat los van het hoog-risicoregime. Ook zonder Bijlage III-systeem kan uw bot onder de meldplicht vallen.
Wat levert de chatbot transparantie check op?
Inventaris van alle bots, assistenten en AI-agents per kanaal en per merk
Toets per bot: geldt lid 1 of houdt de uitzondering aantoonbaar stand
Rolbepaling per bot: treedt u op als aanbieder of als gebruiksverantwoordelijke
Kant-en-klare meldingsteksten in het Nederlands en het Engels
Plaatsingsadvies per kanaal: openingsbericht, widgetkop, spraakintro en overdracht naar een medewerker
Voor AI-agents: formulering die zowel de kunstmatige aard als de opdrachtgever bekendmaakt
Contractclausules voor uw botleverancier en implementatiepartner
Bewijsdossier met screenshots, eigenaar en datum per kanaal
Actielijst met eigenaar, prioriteit en doorlooptijd
Hoe verloopt de aanpak in een week?
Scope en intake
We bepalen welke bots, assistenten, agents en kanalen binnen scope vallen en wie per kanaal eigenaar is.
Kanaalinventarisatie
We doorlopen elk kanaal als gebruiker en leggen vast wat een klant daadwerkelijk ziet en hoort bij het eerste contact.
Toets aan artikel 50 lid 1
Per bot bepalen we of de meldplicht geldt of dat de uitzondering standhoudt, en of u aanbieder of gebruiksverantwoordelijke bent.
Teksten en plaatsing
We leveren de meldingsteksten per kanaal, inclusief de agentformulering met kunstmatige aard en opdrachtgever.
Bewijs en actielijst
U krijgt het bewijsdossier per kanaal plus een actielijst met eigenaar, prioriteit en doorlooptijd.
Wat kost dit?
Embed AI werkt met vaste prijzen voor gebruiksverantwoordelijken binnen de bevestigde scope, exclusief btw. Aanbieders die zelf AI-systemen op de markt brengen krijgen een offerte op maat.
Begeleide AI governance scan
EUR 2.950
Expertoordeel op uw bots en AI-agents, register en eerste classificatie. Eenmaal verrekenbaar als het vervolgtraject binnen 60 dagen start.
AI Act Readiness Sprint
EUR 9.900
Register, classificatie, gap-analyse en een roadmap van 30, 60 en 90 dagen, inclusief de transparantieteksten en het bewijs per kanaal.
Compliance Bundle
EUR 21.900
De Readiness Sprint plus de doorvoering in beleid, contracten, eigenaarschap en rolgerichte training van de teams die de bots beheren.
De online transparantiescan is kosteloos en geeft binnen een paar minuten een eerste beeld per bot. Wilt u daarna zekerheid met een expertoordeel, dan is de begeleide scan de logische stap.
Voor wie is dit bedoeld?
Klantenservice en customer operations
Teams die de bot dagelijks beheren en de meldingen in de conversatieflows moeten doorvoeren.
Digital, product en engineering
Teams die de melding technisch inbouwen in widget, app, spraakkanaal en overdracht naar een medewerker.
Legal, privacy en compliance
Teams die de meldplicht willen vertalen naar concrete teksten, contractafspraken en aantoonbaar bewijs.
Directie en verantwoordelijke managers
Die willen weten welk risico openstaat en wie welke actie op welke termijn afrondt.
Wat weet u na afloop?
Welke bots en agents onder de meldplicht van lid 1 vallen
Waar de uitzondering aantoonbaar standhoudt en waar niet
Welke tekst per kanaal getoond wordt en wie die beheert
Hoe uw AI-agents de opdrachtgever bekendmaken
Welk bewijs u aan een toezichthouder kunt laten zien
Logische vervolgstappen
Artikel 50 transparantie check
De bredere check over alle vier de leden: chatbots, synthetische content, emotieherkenning en deepfakes.
Bekijk de dienstAI Act readiness en gap-analyse
Voor het volledige beeld van AI-systemen, rollen, plichten en bewijs in een roadmap.
Bekijk de dienstAI-register opzetten
Voor een compacte inventaris van AI-systemen met eigenaar, doel en bewijsstatus.
Bekijk de dienstAchtergrond en verdieping
Juridische verdieping op Praxikon en rolgerichte training bij LearnWize voor de teams die uw bots dagelijks beheren:
Veelgestelde vragen
Moet elke chatbot melden dat het om AI gaat?
In beginsel ja. Artikel 50 lid 1 verplicht aanbieders van systemen die direct met natuurlijke personen interacteren om die personen te informeren dat zij met AI communiceren. De enige uitzondering is dat het uit de omstandigheden duidelijk is voor een redelijk geïnformeerd, oplettend en omzichtig persoon. Die uitzondering is smal en moet u per bot en per kanaal kunnen onderbouwen. Zet u een ingekochte bot onder uw eigen naam of merk in of past u hem wezenlijk aan, dan kunt u zelf aanbieder worden en rust lid 1 op u.
Wij noemen onze bot een digitale assistent, is dat voldoende?
Nee. Een label als digitale assistent, virtuele medewerker of servicebot haalt de drempel van evidentie niet. Zulke termen suggereren automatisering, niet dat de gebruiker met een AI-systeem communiceert. Een expliciete melding bij het eerste contact is dan nodig. Een menselijke naam of avatar maakt de melding juist urgenter.
Onze chatbot komt van een leverancier, regelt die het niet voor ons?
Niet volledig. Punt 117 van de Commissie-richtsnoeren C(2026) 5054 final van 20 juli 2026 stelt dat een gebruiksverantwoordelijke zich niet kan beroepen op de machineleesbare markering van de aanbieder. De zichtbare melding in uw eigen kanaal blijft uw taak. Punt 12 verwacht bovendien evenredige maatregelen in de keten, waaronder contractuele afspraken met uw leverancier. Punt 14 bevestigt dat uw rechtspersoon gebruiksverantwoordelijke blijft, ook wanneer freelancers of een extern klantcontactcentrum de uitvoering doen.
Geldt er een overgangstermijn voor onze bestaande chatbot?
Voor de meldplicht van lid 1 niet. Artikel 50 geldt sinds 2 augustus 2026 en werd niet uitgesteld door Verordening (EU) 2026/1744, die sinds 27 juli 2026 van kracht is en alleen de hoog-risicoregimes verschoof. De enige overgangstermijn binnen artikel 50 zit in lid 2, geldt uitsluitend voor systemen die voor 2 augustus 2026 op de markt waren en loopt tot 2 december 2026.
Wat riskeren wij als de melding ontbreekt?
Bij overtreding van artikel 50 kan een toezichthouder een boete opleggen tot maximaal 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, waarbij het hoogste bedrag geldt. Dat is een plafond en geen automatisme: de toezichthouder weegt aard, duur en ernst mee. De gedragscode transparantie AI-gegenereerde content van 10 juni 2026 is vrijwillig en ziet op de leden 2, 3 en 5, dus niet op de meldplicht van lid 1. Punt 148 vraagt van wie niet tekent dat hij via andere passende middelen aantoont hoe hij voldoet, en punt 149 noemt naleving als mogelijke verzachtende omstandigheid bij een boete.
Wat kost de chatbot transparantie check?
De online transparantiescan is kosteloos. Voor een expertoordeel met register en eerste classificatie kost de begeleide AI governance scan EUR 2.950, eenmaal verrekenbaar als het vervolgtraject binnen 60 dagen start. De AI Act Readiness Sprint kost EUR 9.900 en de Compliance Bundle EUR 21.900, exclusief btw.
Weet binnen een week of uw bots voldoen.
Start met de gratis transparantiescan. U ziet direct per bot of de meldplicht van lid 1 geldt. Wilt u een expertoordeel met bewijs per kanaal, plan dan de gap-intake.